دین شناسی

حب وبغض لله (4)
نویسنده : سیدمحسن فروغی - ساعت ۱٢:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/٥
 

 بسم الله الرحمن الرحیم

علاقه به خداوند متعال نمیتواند جداى از علاقه ومحبت به‏ انبیاءخاصه حضرت خاتم الانبیاء « صلى‏الله ‏علیه‏ و‏آله »وائمه معصومین « علیهم ‏السلام »بوده باشد واین معنا ؛هم از قرآن وهم از احادیث وروایاتى که به ما

 

رسیده است استفاده مى شود ،براى اثبات مدعا به بعضى از آنهااشاره مى‏شود:

 

    قال اللّه تبارک وتعالى:«ان کنتم تحبّون اللّه فاتّبعونى یحببکم اللّه ویغفرلکم ذنوبکم» (1)

 

    بگو: اگر خدا را دوست مى‏داریداز من پیروى کنید تا خدا شما را دوست بداردوگناهانتان را ببخشد.

 

    در تفسیرعیاشى در ذیل آیه شریفه روایتى رااز ربعى بن عبداللّه نقل مى‏کند:که‏ به ابیعبدالله ‏امام ‏جعفرصادق « علیه‏ السلام »عرضه داشتم: فدایت شوم ما نام شما وپدران شما رابه خود مى‏گذاریم ومى خوانیم ؛آیااین براى ما نفع وسودى دارد؟

 

(فقال ( علیه ‏السلام ):اى واللّه، وهل الدّین الاّالحب؟) : حضرت « علیه‏ السلام »در جواب فرمودند: بخدا قسم آرى، آیا دین به جز محبت مى‏باشد؟سپس این آیه راتلاوت نمودند.(2)

 

    روایتى را صالح فرزند میثم تمار« قدس‏ سره » از کتاب پدرش « قدس ‏سره »نقل مى‏کند:که شبى در خدمت حضرت امیرالمؤمنین على بن ابى طالب « علیه‏ السلام »شرفیاب شدیم ؛فرمودند:(لیس من عبدامتحن اللّه قلبه بالایمان الاّأصبح یجد موّدتناعلى قلبه، ولا اصبح عبد سخط اللّه علیه الاّ یجد بغضنا على قلبه...الى ان قال :...ولن یحبّنامن یحبّ مبغضنا انّ ذلک لا یجتمع فى قلب واحد، ما جعل اللّه لرجل من قلبین (فى جوفه)یحبّ بهذا قوماویحبّ بالاخرعدوّهم، والّذى یحبّنافهو یخلص حبّناکما یخلص الذّهب لا غشّ فیه...فمن احب ان یعلم حاله فى حبّنافلیمتحن قلبه فان وجد فیه حبّ من ألّب (3) علینا فالیعلم أنّ‏اللّه عدوّه وجبرئیل ومیکائیل واللّه عدوّ للکافرین (4)

 

    هیچ بنده ‏اى نیست که خداوند قلب او را به ایمان آزمایش وامتحان نموده است مگر آنکه صبح نموده در حالى که مودت ما در قلبش وجودیافته است وصبح نکرده هیچ بنده اى که مورد سخط وخشم خداوند قرار گرفته باشد مگر آنکه بغض ما در قلبش وجود داشته باشد...درادمه روایت آمده است که دوست نمى‏دارد مارا کسى که دوست مى‏دارد مبغضین ودشمنان مارا(محال است )، بدر ستیکه این(حب وبغض) در قلب واحد جمع نمى‏شود؛خداونددو قلب را در یک مرد قرار نداده است،گروهى این را دوست دارند وگروهى دشمن آنان رادوست مى‏دارند،وکسانى که محب ما هستند در محبت اخلاص دارند مانند طلائى که خالص است وهیچ‏ نا خالصى ندارد (شایدکنایه از این‏ باشد که محبّین ما دشمنان ما رانه تنها دوست ندارند بلکه با آنها دشمن مى‏باشند)... وکسى که ما را دوست مى‏داردحال او در محبت به ما معلوم مى‏شود پس قلب او امتحان مى‏شود ؛پس اگر علاقه ومحبتى داشته باشداز کسانى که (برآن حضرت اجتماع کردند وظلم نمودند)پس مى‏داند و(مى‏فهمد)که خداوند دشمن اوست و(هم چنین) جبرئیل ومیکائیل ؛وخدا دشمن کافران مى‏باشد (شاید منظور حضرت ‏در این بیان این باشدکه کسى که

 

--------------------------------------------------------------------------------

 

1- آل عمران آیة 31

 

2- بحار/ج 27 /ص /95/نقل از تفسیر عیاشى /ج 1 ص 167/و168/

 

3-الّب بمعناى کسانى که جمع شدند بر حضرت به ظلم وعداوت (فیروز آبادى) بحار ذیل حدیث ص 84

 

4- بحار /ج 27 /ص 83 /نقل از امالى المفید عن ابن قولویه عن ابیه عن سعدبن عبداللّه عن ابن عیسى عن صفوان بن یحیى عن یعقوب بن شعیب عن صالح بن میثم التمار(رحمه اللّه)

 

(35)

 

--------------------------------------------------------------------------------

دشمنان آنان را دوست بدارد کافر است چون خداوند تبارک وتعالى دشمن کافران مى‏باشد)ومؤید این معنا روایاتى است که از معصومین « علیهم السلام »وارد شده است که محبت به ما ایمان وبغض ودشمنى نسبت به ما کفر است     ابن محبوب از زید الشحام نقل مى‏کند که : قال لى ابوعبدالله(ع):(یا زید حبنا ایمان وبغضنا کفر)(1).

 

    واما کسانى ادعا مى‏کنند ما پیامبر « صلى‏الله‏  علیه‏ و‏آله »را دوست داریم اما دشمن امیرالمؤمنین على « علیه ‏السلام »مى‏باشند دروغ مى‏گویند ؛این معنااز بعضى روایت استفاده مى‏شود :

 

    عن جابرالجعفى عن ابى جعفرعن آبائه « علیهم‏ السلام »قال :جاء رجل الى النبى « صلى‏الله‏ علیه‏ و‏آله »فقال :یا رسول اللّه أ کلّ من قال: لا اله الاّ اللّه مؤمن؟قال« صلى‏الله‏ علیه‏ و‏آله »:انّ عداوتناتلحق بالیهودوالنصارى انّکم لاتدخلون الجنّة حتى تحبّونى، وکذب من زعم أنه یحبّنى ویبغض هذایعنى علیا« علیه‏ السلام »(2)

 

    محمدبن على عن الفضیل قال :قلت لابى الحسن « علیه‏السلام »:اىّ شى‏ءأفضل ما یتقرّب به العبادالى اللّه فیماافترض علیهم ؟فقال « علیه‏ السلام »:(أفضل ما یتقرّب به العبادالى اللّه طاعة اللّه وطاعة رسوله واولى الامر،وکان ابوجعفر« علیه ‏السلام »یقول: «حبّنا ایمان وبغضنا کفر») (3)

 

    فضیل مى‏گوید از ابوالحسن « علیه‏ السلام » سؤال کردم: بهترین چیزى که به وسیله آن بندگان به خداوند متعال تقرب مى‏جویند وبه او نزدیک مى‏شوند چیست ؟حضرت امام « علیه‏ السلام »فرمودند: اطاعت از خدا ورسول خدا وحب وعلاقه به خدا ورسول خدا وصاحبان امر (ائمه معصومین) « علیهم‏ السلام » وابوجعفر« علیه ‏السلام »مى‏فرماید:(علاقه ودوستى ماایمان وبغض ودشمنى ماکفر است).

 

    قال رسول اللّه ( صلى‏الله‏ علیه ‏و‏آله )فى ذیل حدیث:(...یا ابالحسن! فانت وارث علمى والمبیّن لامّتى ما اختلفت فیه من بعدى «من احبّک واخذ بسبیلک فهو ممّن هدى الى صراط المستقیم ومن رغب عن هداک وابغضک وتخلاک لقى اللّه یوم القیامة لا خلاق له») (4)

 

     در ذیل روایتى طولانى که از پیامبر گرامى اسلام « صلى‏الله‏ علیه‏ و‏آله » نقل شده است ؛خطاب به مولا امیرالمؤمنین على « علیه‏ السلام »فرمودند:...اى ابالحسن! پس تو وارث علم من هستى وبیان کننده وآشکار کننده براى امتّ من در آن چه بعد از من در آن اختلاف دارند؛ (کسى که تو را دوست بدارد بخاطر دینت وراه تو را دنبال کند ؛ پس آن از کسانى مى‏باشد که به صرا ط مستقیم وبه راه راست هدایت شده است وکسى که از هدایت تو دورى بجوید وتو را دشمن بدارد وتورا تنها بگذارد ؛ خدا را در قیامت ملاقات مى‏کند که هیچ خیرى وبهره ونصیبى براى اونیست.(5)

 

     بغض من للّه حب للّه وبس   زان اوباشم نباشم زان کس (6) 

   ادامه دارد

 

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

 

1- بحار /ج 27/ص 92/نقل از بصائر الدرجات .

 

2- بحار /ج 27 /ص75/نقل از امالى صدوق /ص 161و162

 

3- بحار /ج 27/ ص 91/نقل از محاسن برقى ص / 150/

 

4- بحار ج / 67 / ص 21 / نقل از امالى شیخ طوسى « قدس‏سره » ج 2 ص / 105 و106

 

5-    در این معنا روایات زیادى وارد شده است اما چون بنا بر اختصار است ؛طالبین مى‏توانند به کتب روایى مخصوصا به بحارالانوار جلد ایمان وکفر و کتاب الامامة مراجعه نمایند.

 

 

 6- شرح حدیث علوى ص/ 427 شعر از مثنوى