دین شناسی

حب وبغض لله (8)(غدیر )2
نویسنده : سیدمحسن فروغی - ساعت ۱٠:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۸
 

    بسم الله الرحمن الرحیم

از مراجعه به تاریخ،به خوبى معلوم مى‏شود که روز هیجدهم ذى حجة‏الحرام، در میان مسلمانان به نام روز عید غدیر معروف بود،تا آنجا که «ابن‏ خلگان» در باره «الممستعلى ابن المستنصر»مى‏گوید:در سال 487 در روز غدیر خم که روز هیجدهم ذى حجة الحرام است، مردم با او بیعت کردند (1)

 

    "ابو ریحان بیرونى "، در کتاب «الاثار الباقیه»، عید غدیر را از از عیدهائى شمرده که همه مسلمانان، بر پا مى‏داشتندوجشن مى‏گرفتند(2) وهم چنین "ثعالبى "نیز، این شب رااز شبهاى معروف در میان امت اسلامى شمرده است .(3)

 

    ریشه‏ای این عیداسلامى به خودِ روز عید غدیر باز مى‏گردد. زیرادر آن روز پیامبر اسلام « صلى‏الله‏ علیه ‏و‏آله » به مهاجر وانصار، بلکه به همسران خود دستوردادکه بر على وارد شوند وبه اودر مورد چنین فضیلتى بزرگ تبریک بگویند. (4)

 

    در اهمیت این رویداد تاریخى، همین اندازه کافیست که این واقعه تاریخى را صد وده صحابى نقل کرده‏اند. البته این جمله نه به آن معنى است که از آن گروه زیاد تنها همین افراد ،این حادثه را نقل کرده‏ا ند ؛ بلکه در کتابهاى دانشمندان اهل تسنن (که ‏به دست مارسیده است ودست خوش حوادث قرار نگرفته واز بین نرفته است)نام صد وده تن به چشم مى‏خورد.درست است که پیامبر سخنان خود را در جامعه صد هزار نفرى القاء نمود، ولى گروه زیادى از آنان از نقاط دور دست حجاز بودند که از آنان حدیثى نقل نشده است ،وگروهى از آنها این واقعه را نقل کرده‏ اند ولى تاریخ موفق به درج آنان نگردیده است واگر هم درج کرده است، به دست ما نرسیده است.

 

    در قرن دوم اسلامى که عصر تابعان است ،هشتاد ونه تن ار آنان به نقل این حدیث پرداخته‏ اند .

 

    راویان حدیث غدیر، در قرنهاى بعدى همگى علما ودانشمندان اهل تسنن مى‏باشند .سیصد وشصت تن از آنهااین حدیث را در کتابهاى خودگرد آورده‏ اند .

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

 

1-فرازهایى از تاریخ پیامبر اسلام « صلى‏الله‏ علیه‏ و‏آله »نقل از وفیات الاعیان ج 1 ص 60

 

2-همان مدرک نقل ازترجمه آثارالباقیه ص 395 الغدیرج 1 ص 267

 

3- همان مدرک نقل ازثمار القلوب ص 511

 

4- فراز هایى از تاریخ پیامبر اسلام ص 515

 


 

--------------------------------------------------------------------------------

 

    درقرن سوم نود دو دانشمند،در قرن چهارم چهل وسه، در قرن پنجم بیست وچهار، در قرن ششم بیست، در قرن هفتم بیست ویک، در قرن هشتم هیجده، در قرن نهم شانزده، در قرن دهم چهارده، در قرن یازدهم دوازده، در قرن دوازدهم سیزده، در قرن سیزدهم دوازده ،در قرن چهاردهم بیست دانشمنداین حدیث را نقل کرده‏اند.(1)

 

    دانشمندان شیعه، پیرامون این واقعیت تاریخى، کتابهاى ارزنده اى نوشته‏اند.جامع‏ترین آنها کتاب تاریخى «الغدیر»است که به قلم تواناى نویسنده‏نامى‏اسلامى،علامه مجاهدمرحوم آیة‏اللّه حاج شیخ عبدالحسین‏ امینى « قدس‏ سره »نگارش یافته است .

 

    تمام مفسرین (اعم از علماى شیعه واهل سنت) در این مطلب اتفاق دارند که این آیه در سال آخر هجرت نازل شده است ؛ در واقع سال آخر بعثت، تمام احکام الهى توسط رسول اللّه « صلى‏الله‏ علیه ‏و‏آله »براى مردم ابلاغ شده است ؛

 

سؤالى که در اینجا به ذهن مى‏آیداین ‏است که ‏این چه امرى است که تا آن موقع به مردم ابلاغ نشده واگر ابلاغ نشود گویا رسالت ابلاغ نشده است ؟

 

    ونیز بعد از نزول آیه شریفه ،رسول اللّه « صلى‏الله‏ علیه ‏و‏آله » چه مطلبى را ابلاغ کردند که این آیه نازل شد؟ :

 

    «الیوم اکملت لکم دینکم واتممت علیکم نعمتى ورضیت لکم الاسلام دینا»(2)

 

    امروز دین را براى شما کامل نمودم ونعمت رابرشما تمام کردم وراضى شدم بر اینکه اسلام دین شما باشد.

 

    بعضى از علماى عامه مسئله را این گونه بیان نموده اند که بعد از نزول آیه شریفه پیامبر « صلى‏الله ‏علیه ‏و‏آله »مردم را جمع کرد وفرمود «هر کس که مرا دوست دارد على را دوست بدارد»!!!

 

    در دفع این توهم باید چنین گفت :

 

    اولاً= محبّت به امیرالمؤمنین على « علیه‏ السلام » امرى است که خداوند متعال به آن سفارش فرموده است ؛ورسول اللّه « صلى‏الله‏ علیه ‏و‏آله »بارها آن را ابلاغ نموده اند ؛لکن در جاى دیگر ؛ وبا بیانى دیگر.

 

    ثانیا=اگر منظور وهدف ازنزول آیه ‏ابلاغ؛ مسئله محبّت باشد، درباره محبّت ومؤدّة به ذوالقربى؛ آیه مودّة را جبرئیل نارل کرد وامیرالمؤمنین على « علیه ‏السلام »طبق احادیث وارده درمقام ؛ پیامبر گرامى اسلام « صلى‏الله ‏علیه ‏و‏آله »بارها فرمودند:از کسانى هستند که این آیه در شأ ن ایشان نازل شده است.

 

    ثالثا=اگر هدف از آیه ابلاغ مسئله محبّت باشد ؛از آنجایى که آیه مودت شامل حال ذوالقربى مى شود ؛ این سؤال مى‏شود که چرابه محبت نسبت به ذوالقربى اشاره نشده است ؛ وسفارش به محبّت مولا امیرالمؤمنین على « علیه ‏السلام » فقط ؛چه خصوصیتى داشته است؟

 

    رابعا= گذشته از این که آیه "مودة" در جاى دیگر وزمانى دیگر برپیامبراکرم « صلى‏الله‏ علیه‏ و‏آله »نازل شد .

 

    خامسا=علاوه براین در باره محبّت به ذوالقربى که امیرالمؤمنین على « علیه‏ السلام » را هم شامل مى‏شود ؛ آیه مؤدت نازل شده است که پیامبر گرامى اسلام « صلى‏الله ‏علیه‏ و‏آله »بارهانسبت به آن سفارش نموده بودند واین مطلبى نبود که حضرت ختمى مرتبت پیامبر اکرم « صلى‏الله‏ علیه‏ و‏آله »او را ابلاغ نکرده باشند.

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

 

1- همان مدرک ،نقل از جلد اول کتاب الغدیر.

 

2- سورة المائدة آیه /3